"De WIFI-generatie is online op de locatie en
het tijdstip die zij wenst, buiten het zichtveld van haar opvoeders."

Er is een revolutie gaande. Dat is de eerste zin van ‘De WIFI-generatie’, het boek dat Liesbeth Hop (Media Rakkers) en Bamber Delver (De Kinderconsument) schreven over de jeugd op het mobiele internet. De kern van het boek is de constatering dat we geen controle meer hebben op het mediagebruik van ‘onze’ kinderen, waardoor het belang van mediawijsheid sterk groeit. De auteurs willen mensen de ogen openen, zie Liesbeth vorige maand in een interview met Young Marketing.

Inmiddels heb ik het boek gelezen. De hierboven genoemde constatering komt op bijna elke pagina terug. De auteurs willen blijkbaar heel graag dat we dit uitgangspunt geloven. En daar zit ‘m de crux. Of het een goed boek is, hangt voor een groot deel af van het geloof dat het uitgangspunt juist is.

Andere bronnen, andere gegevens
Even enkele feiten over het heden uit andere bronnen op een rij. Volgens het boek hoeven we de WIFI-generatie niets te vertellen over hoe technologie werkt, terwijl uit diverse onderzoeken blijkt dat Nederlandse jongeren daarin totaal niet geïnteresseerd (en thuis) zijn. De WIFI-generatie zou haar bronnen kennen, terwijl bekend is dat de jeugd de kritische vaardigheden mist om online informatie te beoordelen en denkt dat Google de meest ware resultaten bovenaan plaatst.

Uit het onderzoek Jongereren 2009 van Qrius blijkt dat 56% van de Nederlandse 10-/11-jarigen een mobiele telefoon bezit. Circa een derde van hen gebruikt ‘m minder vaak dan één keer per week, een grote meerderheid (86%) belt prapaid. Deze leeftijdsgroep doet nog niet aan mobiel internet (0%), en zelfs bij de 15-19-jarigen maakt slechts 9% hier wel eens gebruik van. Uit het onderzoek blijkt ook dat het zelf toevoegen van content aan het internet beperkt is.

Maja, hoe de komende tijd er uit gaat zien? Als we de VS als graadmeter nemen: Harris Interactive publiceerde afgelopen week onderzoek (pdf) waaruit bleek dat 38% van de Amerikaanse 8-21-jarigen inmiddels aan mobiel internet doet.

Opvoedingsboek
Wie mee kan gaan in de aannames, zal het ook eens zijn met het belang van mediaopvoeding. Want misschien is dat het nog wel het meest, een opvoedingsboek. Dat daarbij voor eigen parochie gepreekt wordt (de auteurs steken het veronderstelde belang en succes van hun activiteiten niet onder stoelen of banken), moet je daarbij voor lief nemen.

Hoe worden 150 pagina’s gevuld? Het boek begint met een geschiedenislesje ‘van Marconi tot mobiel’, waarin je bijvoorbeeld leest dat de heilige Isidorus van Sevilla de beschermheilige van het internet is. Daarna geeft futurist Marcel Bullinga een boeiende maar onthutsende blik op de toekomst, waarin mobiel álles overneemt en we contactlenzen met ingebouwde zoekfunctie gaan dragen. Vervolgens worden de kenmerken van de WIFI-generatie geschetst en krijgen ouders, leerkrachten, media-exploitanten, het bedrijfsleven en de overheid concrete adviezen over het omgaan met de jeugd van straks. En dat leest makkelijk weg.

Zoals gebruikelijk vat ik ook dit boek samen in de vorm van de tien meest opmerkelijke oneliners:

1. We leven in de nabije toekomst in een mobiele 3d-mediawolk, waarin geen aparte kanalen en losse apparaten meer te herkennen zijn (25)
2. Vroeger was de stilte vanzelfsprekend, nu het gebrek eraan (32)
3. De optelsom van alle mediatechnologieën bij elkaar zal de wereld van de jeugd oeverloos uitbreiden en daarmee de duur van de jeugd inperken (38)
4. Het is een absurd gevoel om constant te worden gefilmd en gefotografeerd door omstanders, zelfs hele jonge, terwijl je je werk staat te doen (56)
5. Downloaden is uit want is niet nuttig, vindt de WIFI-generatie (62)
6. Doordat het voor de WIFI-generatie vanzelfsprekend is dat content gratis wordt aangeboden, zijn mediaproducenten genoodzaakt om adverteerders andere mogelijkheden te bieden om hun boodschap te plaatsen (89)
7. De Pokémon-tekenfilms op televisie zijn eigenlijk programmalange reclamefilmpjes voor de zogenaamde ‘merchandising’, de artikelen zoals de kaarten, boeken, films, posters en Pokémon-poppen (95)
8. Het vangnet voor onze WIFI-kinderen vertoont grote gaten (99)
9. Het publiek is YouTube geworden (106)
10. Media zijn té boeiend geworden om niet verslaafd aan te raken (116)

De auteurs voorzien dat binnen vijf jaar het merendeel van de kinderen een smartphone of psp heeft, waarmee ze 24 uur per dag online kunnen zijn. Ze roepen elke opvoeder en professional nu al op om de WIFI-generatie te geven waar zij recht op heeft: opvoeding. De kennis uit het boek kan daar zeker bij helpen. Hier te bestellen.