:: Door Astrid Poot van IJsfontein ::

Sociale netwerksites zijn niet meer weg te denken. Tijdverslindende, weinig creatieve activiteiten die tot een groeiend onvermogen tot concentratie en diepgang leiden volgens Nicholas Carr (auteur van The Shallows: What the Internet Is Doing to Our Brains), een essentieel onderdeel van het succesvol bewegen in de maatschappij door jong en oud volgens heel veel anderen.

Castingmaatschappij
Los van wie er gelijk heeft: volgens Koen Heagens leven we steeds meer in een castingmaatschappij (De wereld als jury - De Groene Amsterdammer, 31 maart 2011): 'We leven in een maatschappij waarin steeds meer mensen – politici, werknemers en zelfstandigen - zich gedragen alsof ze in een castingshow zitten. Bewust dat ze in alles wat ze doen gevolgd, beoordeeld en misschien wel veroordeeld kunnen worden door anderen, spelen ze een rol.'

Wie ben ik?
Voor jongeren zijn vriendschappen en sociale relaties heel belangrijk. Het bewegen in een sociale omgeving leert ze hoe dingen gaan, hoe je daar invloed op hebt en welke rol ze zelf willen en kunnen spelen.

Het boek Puberbrein Binnenstebuiten over jongeren en vriendschappen: 'Het aangaan van vriendschappelijke relaties is heel essentieel voor de emotionele ontwikkeling van jongeren. Bij hun vrienden zoeken ze steeds weer het referentiepunt voor sociale normen en zo ontwikkelen ze hun inlevingsvermogen en andere sociale vaardigheden.'

Het spelen van een rol hoort daarbij, en is niet perse fout. Iedereen op Facebook speelt net zo goed een rol, en dat is vaak een andere rol dat diezelfde persoon speelt op Twitter of LinkedIn, bij zijn moeder of bij zijn eetclubje.

Het belang van de profielfoto op Hyves
Al langer is bekend uit verschillende onderzoeken (Valkenburg, Christofides, Mijn Kind Online) dat Hyves (en anderen sociale netwerksites) voor jongeren een belangrijke plek zijn om te experimenteren met uitstraling en imago. En dat jongeren die (succesvol) actief zijn in sociale netwerksites meer zelfvertrouwen hebben.

Veel jongeren maken gebruik van sociale netwerksites om zichzelf in woord en beeld te profileren en zo succesvol over te komen, succesvol te worden en/of succesvol te zijn. Een onderzoek uit 2010 (Mehdizadeh) heeft aangetoond dat met name de profielfoto daarin belangrijk is. In dit onderzoek werd verwacht dat mensen met een laag zelfvertrouwen veel aan zelfpromotie deden via zowel beeld als tekst, maar de profielfoto bleek veruit het meest belangrijke kanaal.

Liever beeld dan tekst
Vandaag studeert Nynke van Waard af (Universiteit van Amsterdam, ontwikkelingspsychologie). In het afstudeeronderzoek* dat zij deed bij IJsfontein kwam onder andere naar voren dat binnen Hyves de profielfoto een belangrijke rol speelt in sociaal welzijn en sociaal succes.

Veel reacties op de profielfoto leiden tot meer vrienden. Positieve reacties op de profielfoto leiden tot meer sociaal zelfvertrouwen. Geen verbazende uitkomst, wel interessant dat de profielfoto dus een relatief grote rol speelt.

Van Waard: 'Het lijkt erop dat jongeren hun profielfoto weten te perfectioneren ten gevolge van de feedback van anderen, waardoor deze aantrekkelijker wordt. Hierdoor krijgen ze zowel van onbekenden als bekenden veel reacties en worden nieuwe vrienden op de site gemaakt.'

Beeld komt dus veel harder binnen dan de rest van het profiel: je kunt maar één keer een eerste indruk maken.

Wisselfoto: Me, Myself and I
De introductie van de Wisselfoto door Hyves lijkt dan ook een schot in de roos. Dat past helemaal bij de behoefte van veel (jonge) Hyves-gebruikers. De Wisselfoto is een slideshow waarin gebruikers meerdere profielfoto’s kunnen uploaden die automatisch wisselen, op alle plekken waar de profielfoto wordt getoond (alleen voor Goldmembers).

Onbewerkt beroemd
En dat doet dan weer denken aan Onbewerkt beroemd van Stichting Mijn Kind Online uit 2009, waarin onder andere naar voren kwam dat jongeren die zelf foto’s (kunnen) bewerken een positiever zelfbeeld hebben. Zij begrijpen dat je jezelf door beeldbewerking kunt verbeteren en zijn zich bewust van het verschil tussen echt en de beelden in de media.

Makeup in je camera
In dat licht is de nieuwe Lumix van Panasonic dan ook een interessant product: een compact camera special voor vrouwen (of meiden, als je de commerciële uitingen bekijkt). De Beauty Retouch-functie van de Lumix DMC-FX77 maakt het mogelijk virtueel make-up aan te brengen, tanden te bleken, de huid egaler te maken, het gezicht te liften en de ogen opvallender te maken. Een foto is geen foto meer, maar slechts ruw materiaal. Zo hoef je nooit meer echt te zijn…

Meer weten?
Neem contact op met Astrid Poot (art director, insights manager IJsfontein) [astrid@ijsfontein.nl] of Nynke van Waard (ontwikkelingspsycholoog) [nynkevanwaard@hotmail.com] voor meer informatie of het volledige onderzoek.

[Een bijdrage van Astrid Poot]

*Het afstudeeronderzoek van Nynke van Waard van de UvA werd in december 2010 uitgevoerd onder 653 jongeren tussen 12 en 19 jaar die gebruik maken van Hyves. Het bleek dat jongeren op een sociale netwerk site (SNS) onderling erg complimenteus zijn en dat dit leidt tot meer zelfvertrouwen bij jongeren.

Van de jongeren die hadden aangegeven reacties op hun profiel te krijgen, gaf bijna iedereen (95%) aan dat de toon van die reacties 'altijd' of 'bijna altijd' positief was. Voor de profielfoto waren de reacties nog iets positiever: 97% van de jongeren kreeg 'altijd' of 'bijna altijd' positieve reacties.

Jongeren die voornamelijk positieve reacties krijgen, vertonen relatief veel zelfvertrouwen en gevoel van tevredenheid. Ze kunnen aan de toon van de reacties afleiden in hoeverre ze een goede indruk maken en geaccepteerd worden door anderen, wat van invloed is op het zelfvertrouwen.